Văn khấn cổ truyền Việt Nam

Trang phục chỉnh tề, rửa tay sạch sẽ, thắp hương xong chắp tay đứng ngay ngắn trước ban thờ rồi đọc bài khấn thành tiếng vừa đủ nghe — không cần quá to, cũng không đọc thầm hoàn toàn. Đọc chậm rãi, rõ ràng từng dòng; đến chỗ có dấu “…” thì tự đọc tên mình, địa chỉ, ngày tháng âm lịch. Khấn xong vái theo số lạy ghi trong bài.

Không. Văn khấn cổ truyền có nhiều dị bản theo vùng miền và dòng họ — quan trọng là giữ đủ khung nghi lễ: câu niệm mở đầu, phần kính lạy chư vị, xưng danh tín chủ, trình ngày và lý do dâng lễ, lời cầu xin và câu tạ kết bài. Người xưa dặn “lễ bạc tâm thành” — đọc sót một chữ không mất lễ, thiếu thành tâm mới mất lễ.

Đó là chỗ trống để người khấn tự đọc thông tin của mình: họ tên (và các thành viên gia đình nếu khấn chung), địa chỉ nhà đang ở, ngày – tháng – năm âm lịch hôm làm lễ, và với bài khấn giỗ là tên người được giỗ. Ngày âm lịch hôm nay có thể tra nhanh bằng công cụ xem ngày của trang.

Luôn khấn thần linh trước, gia tiên sau. Dân gian quan niệm Thổ Công, Táo quân là chủ nhà về mặt tâm linh — phải kính cáo, xin phép các ngài thì hương linh tổ tiên mới được về thụ hưởng lễ. Vì vậy các dịp mùng 1, ngày rằm, rằm tháng 7 trong thư viện đều có đủ hai bài: thần linh và gia tiên.

Mùng 1 là ngày Sóc — khởi đầu tháng mới, cầu một tháng bình an may mắn; ngày rằm là ngày Vọng — trăng tròn, trời đất thông suốt, thiên về tạ ơn, sám hối, hướng thiện. Lễ vật và bài khấn hai ngày gần như nhau (chỉ khác câu trình ngày); ngày rằm nhiều nhà cúng chay thanh tịnh hơn.

Có — mỗi trang bài khấn đều có nút phóng to chữ, chép toàn văn và in. Nhiều gia đình thích in bài khấn ra giấy để đọc trước ban thờ cho trang trọng thay vì cầm điện thoại; bản in đã được cắt gọn chỉ còn tiêu đề, phần sắm lễ, bài khấn và lưu ý.