Văn khấn cổ truyềnNhà cửa – đất đai
Văn khấn lễ động thổ xây nhà
Trước giờ khởi công xây, sửa nhà — lễ đặt ngoài trời trên nền đất, gia chủ tự khấn
Đọc ngay bài khấn ↓Ý nghĩa của lễ
Động thổ nghĩa là chạm vào đất — theo quan niệm cổ truyền, đất có Thổ thần, Long mạch cai quản, nên trước khi đào móng xây cất phải làm lễ kính cáo, xin phép các ngài cho "động" vào đất. Lễ động thổ chu toàn được tin là giúp công trình suôn sẻ, chủ nhà và thợ thuyền đều bình an trong suốt quá trình xây dựng.
Ngày giờ động thổ phải là ngày lành hợp tuổi gia chủ, tránh các hạn Kim Lâu, Hoang Ốc, Tam Tai của năm xây. Trong bài khấn còn có đoạn "phổ cáo" các vong linh, cô hồn quanh khu đất — mời các vị nhận lễ rồi tránh sang nơi khác cho việc xây cất được yên ổn, thể hiện phép ứng xử chu đáo cả với phần âm của người Việt.
Sắm lễ
- Hương, đèn nến
- Trầu cau, rượu trắng, thuốc lá
- Bộ tam sên: thịt luộc, trứng luộc, tôm luộc
- Gà luộc hoặc chân giò (tùy vùng), xôi hoặc bánh chưng
- Đĩa muối, bát gạo, bát nước
- Mâm ngũ quả, hoa tươi
- Quần áo Quan Thần linh, mũ, hia đỏ, kiếm trắng và tiền vàng (bộ mã cúng động thổ)
Bài văn khấn
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Hoàng thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
Con kính lạy Quan Đương niên hành khiển.
Con kính lạy các Tôn thần bản xứ.
Tín chủ (chúng) con là: …
Ngụ tại: …
Hôm nay là ngày … tháng … năm …, tín chủ con thành tâm sắm lễ, quả cau lá trầu, hương hoa trà quả, thắp nén tâm hương dâng lên trước án, có lời thưa rằng: hôm nay tín chủ con khởi tạo … (xây nhà mới, cất nóc, xây cổng, sửa chữa nhà) ngôi đương cơ trụ trạch tại địa chỉ: … để làm nơi cư ngụ cho gia đình con cháu.
Nay chọn được ngày lành tháng tốt, kính cáo chư vị linh thần, cúi mong soi xét và cho phép được động thổ.
Tín chủ con lòng thành lễ vật dâng lên trước án, thành tâm kính mời: ngài Kim niên Đương cai Thái Tuế chí đức Tôn thần, ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại Vương, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa, ngài Định phúc Táo quân, các ngài Địa chúa Long mạch Tôn thần và tất cả các vị Thần linh cai quản trong khu vực này.
Cúi xin các ngài nghe thấu lời mời, giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, độ cho chúng con được vạn sự tốt lành, công việc hanh thông, chủ – thợ được bình an, ngày tháng hưởng phần lợi lạc, âm phù dương trợ, sở cầu như ý, sở nguyện tòng tâm.
Tín chủ lại xin phổ cáo với các vị Tiền chủ, Hậu chủ và các vị hương linh, cô hồn y thảo phụ mộc phảng phất quanh khu vực này: xin mời các vị tới đây thụ hưởng lễ vật, phù trì tín chủ cùng chủ thợ đôi bên, khiến cho an lành, công việc chóng thành, muôn sự như ý.
Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Lưu ý khi hành lễ
- Trước khi chọn ngày động thổ, soát năm xây có phạm Kim Lâu, Hoang Ốc, Tam Tai không bằng công cụ xem tuổi làm nhà; phạm hạn thì tính chuyện mượn tuổi.
- Khấn xong, chờ hương gần tàn thì hóa vàng mã, rắc muối gạo, rồi gia chủ tự tay cuốc mấy nhát đầu tiên (hoặc đặt viên gạch đầu) tại chỗ định đào móng — sau đó thợ mới vào làm.
- Nếu mượn tuổi làm nhà: người được mượn tuổi thay mặt khấn lễ và động thổ, gia chủ tránh mặt khỏi khu đất trong lúc làm lễ; thủ tục bán khoán tượng trưng làm trước đó.
- Ba hũ nhỏ muối – gạo – nước sau lễ giữ lại, đến khi nhập trạch đặt nơi bếp, bàn thờ Táo quân.
Nội dung mang tính tham khảo văn hóa — văn khấn cổ truyền có dị bản theo vùng miền, quan trọng nhất vẫn là sự thành tâm.
Chọn ngày, giờ cúng đẹp
Bài khấn chuẩn rồi, còn ngày giờ? Tra nhanh ngày âm hôm nay, giờ hoàng đạo và các ngày đẹp sắp tới bằng công cụ xem ngày tốt xấu của trang — riêng việc động thổ, đã có sẵn danh sách ngày tốt động thổ theo tháng âm.
Câu hỏi thường gặp
Ai là người khấn và động thổ?
Gia chủ (người đứng tên làm nhà, hợp tuổi năm xây) tự khấn và cuốc nhát đất đầu tiên. Nếu gia chủ phạm hạn năm đó và phải mượn tuổi, người được mượn tuổi sẽ đứng lễ, khấn và động thổ thay — gia chủ lánh mặt trong suốt buổi lễ.
Sửa nhà nhỏ có cần lễ động thổ không?
Sửa chữa lớn có đào bới, phá dỡ kết cấu (nâng tầng, đảo mái, sửa móng) nên làm lễ như động thổ và chọn ngày cẩn thận. Sửa vặt không chạm đất (sơn lại, thay cửa) dân gian thường chỉ thắp hương cáo Thổ công ngày đẹp là được.
Lễ động thổ đặt ở đâu trên khu đất?
Bày mâm lễ trên bàn nhỏ đặt giữa khu đất định xây, chọn chỗ cao ráo sạch sẽ. Khấn xong, gia chủ cuốc những nhát đầu tiên ở chính chỗ sẽ đào móng để "trình" Thổ thần, rồi đơn vị thi công mới bắt đầu công việc.
Bài khấn liên quan
Ngày dọn về nhà mới — khấn thần linh xin nhập trạch, rồi cáo yết gia tiên rước các cụ về nhà mớiLễ tạ đất
Cuối năm (thường sau rằm tháng Chạp) hoặc sau khi hoàn thành nhà cửa — khấn tại bàn thờ hoặc ngoài sânChuyển bàn thờ
Khi cần dời bàn thờ, bát hương sang vị trí mới hoặc sang nhà mới — khấn xin phép trước khi di chuyển
Trước việc trọng còn phân vân? Gieo sáu đồng xu, nhận lời quẻ gợi mở cho quyết định.Tứ Trụ – Bát Tự
Lập lá số từ giờ sinh để hiểu mệnh cục, chọn thời điểm hợp riêng cho mình.