Văn khấn cổ truyềnTết Nguyên Đán

Văn khấn giao thừa trong nhà

Ngay sau khi cúng giao thừa ngoài trời xong — khấn tại ban thờ gia tiên, cáo yết thần linh bản gia rồi mời tổ tiên chứng giám phút đầu năm

Đọc ngay bài khấn ↓

Ý nghĩa của lễ

Sau khi nghinh tiếp quan Hành khiển ngoài sân, gia chủ vào nhà thắp hương trước ban thờ làm lễ giao thừa trong nhà. Lễ này cáo yết ngài Bản gia Táo quân, Thổ Công cùng chư vị Tôn thần cai quản trong nhà, đồng thời kính mời tổ tiên ông bà chứng giám giây phút đầu tiên của năm mới và tiếp tục ngự lại ăn Tết cùng con cháu.

Trong tâm thức người Việt, thời khắc giao thừa là lúc trời đất giao hòa, cũ mới nối tiếp — mọi lời khấn nguyện lúc này được tin là linh nghiệm hơn cả. Vì vậy bài khấn trong nhà thường ngắn gọn nhưng chứa đủ lời cầu cho một năm: sức khỏe cho người già, học hành cho trẻ nhỏ, công việc cho người đang gánh vác gia đình.

Sắm lễ

  • Hương, đèn nến, hoa tươi
  • Trầu cau, rượu, trà, nước sạch
  • Mâm ngũ quả, bánh chưng hoặc bánh tét
  • Mứt Tết, bánh kẹo
  • Mâm cỗ mặn hoặc cỗ chay tùy nhà (thường dùng luôn cỗ tất niên hâm lại)
  • Tiền vàng mã

Bài văn khấn

Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần, 3 lạy)

Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Đức Đương lai hạ sinh Di Lặc Tôn Phật.
Con kính lạy Hoàng thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành hoàng, ngài Bản xứ Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân, Long mạch Tôn thần.
Con kính lạy các cụ Tổ khảo, Tổ tỷ, nội ngoại tiên linh họ …

Tín chủ (chúng) con là: …
Ngụ tại: …

Phút thiêng giao thừa vừa tới, năm cũ qua đi, đón mừng năm mới, tam dương khai thái, vạn tượng canh tân. Nay ngài Thái tuế Tôn thần trên vâng lệnh Thượng đế giám sát vạn dân, dưới bảo hộ sinh linh tảo trừ yêu nghiệt.
Tín chủ chúng con thành tâm sửa biện hương hoa phẩm vật, nghi lễ cung trần, dâng lên trước án, cúng dâng Phật Thánh, dâng hiến Tôn thần, tiến cúng tổ tiên, đốt nén tâm hương, dốc lòng bái thỉnh.

Chúng con kính mời ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại Vương, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân, Ngũ phương, Long mạch, Tài thần giáng lâm trước án, thụ hưởng lễ vật.
Chúng con kính mời các cụ tiên linh Cao tằng Tổ khảo, Cao tằng Tổ tỷ, bá thúc huynh đệ, cô di tỷ muội, nội ngoại gia tộc, chư vị hương linh: cúi xin giáng về linh sàng, thụ hưởng lễ vật, chứng giám tấm lòng con cháu trong giờ phút đầu năm.
Nguyện xin chư vị phù hộ cho toàn gia chúng con năm mới an khang, người người mạnh khỏe, trẻ nhỏ hay ăn chóng lớn, học hành tấn tới; công việc làm ăn hanh thông, trong ấm ngoài êm, sở cầu như ý.

Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin chứng giám phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần, 3 lạy)

Lưu ý khi hành lễ

  • Làm lễ này ngay sau lễ ngoài trời, khi hương ngoài sân còn đang cháy — không đảo ngược thứ tự hai lễ.
  • Người khấn nên là chủ nhà hoặc người lớn tuổi nhất trong gia đình, trang phục chỉnh tề, rửa tay sạch trước khi thắp hương.
  • Khấn xong, nhiều gia đình giữ lệ để chính chủ nhà bước ra rồi vào lại nhà đầu tiên (tự xông đất), hoặc mời sẵn người hợp tuổi xông đất — chuẩn bị trước để tránh khách lạ vô tình bước vào trước.

Nội dung mang tính tham khảo văn hóa — văn khấn cổ truyền có dị bản theo vùng miền, quan trọng nhất vẫn là sự thành tâm.

Chọn ngày, giờ cúng đẹp

Bài khấn chuẩn rồi, còn ngày giờ? Tra nhanh ngày âm hôm nay, giờ hoàng đạo và các ngày đẹp sắp tới bằng công cụ xem ngày tốt xấu của trang.

Câu hỏi thường gặp

Giao thừa trong nhà và ngoài trời có cần hai mâm lễ riêng không?

Có, nhưng không cần cầu kỳ. Mâm ngoài trời dành cho quan Hành khiển, thường có gà trống luộc, xôi, hoa quả, gạo muối; mâm trong nhà đặt trên ban thờ gia tiên, nhiều gia đình dùng luôn cỗ tất niên bày sẵn. Điều bắt buộc là hai lễ tách bạch về vị trí và thứ tự, không gộp làm một.

Có phải khấn đúng 0 giờ đêm giao thừa không?

Nên làm lễ quanh thời khắc chuyển giao, thường bắt đầu ít phút trước 0 giờ và kéo dài sang sau đó. Không cần chính xác từng giây; điều quan trọng là lễ diễn ra trong khoảng giao thời giữa năm cũ và năm mới, gia đình trang nghiêm và đông đủ.

Nhà đang có tang thì cúng giao thừa thế nào?

Vẫn cúng bình thường nhưng giản lược: nhiều gia đình có tang trong năm chỉ thắp hương, dâng lễ chay, không bày mâm cỗ lớn, không mở nhạc và hạn chế chúc tụng ồn ào. Việc thờ cúng tổ tiên không bị gián đoạn vì tang sự, chỉ thay đổi mức độ trang hoàng.

Bài khấn liên quan

Ông Công ông Táo
Trước giờ Ngọ (12h trưa) ngày 23 tháng Chạp — bày lễ tại ban thờ Táo quân trong bếp, hoặc ban thờ gia tiên nếu nhà không có ban thờ bếp
Lễ Tất niên
Chiều ngày 30 tháng Chạp (hoặc 29 nếu tháng thiếu), sau khi đã lau dọn nhà cửa, ban thờ và bày xong mâm cỗ tất niên
Giao thừa ngoài trời
Đúng thời khắc giao thừa (0h đêm 30 rạng mùng 1) — bày lễ ngoài sân hoặc trước cửa nhà, hướng ra ngoài; cúng ngoài trời trước rồi mới vào trong nhà
Mùng 1 Tết — Thần linh
Sáng mùng 1 Tết, lễ đầu tiên trong ngày — khấn thần linh, Thổ Công, Táo quân trước rồi mới khấn gia tiên
Mùng 1 Tết — Gia tiên
Sáng mùng 1 Tết, đọc ngay sau bài khấn thần linh — mời tổ tiên ông bà về hưởng lễ và chứng giám lòng thành con cháu đầu năm
Lễ hóa vàng
Thường từ mùng 3 đến mùng 7 tháng Giêng (nhiều nhà làm mùng 3) — lễ tiễn gia tiên sau mấy ngày Tết, hóa vàng mã và hạ mâm cỗ
Khai trương đầu năm
Buổi sáng ngày mở hàng đầu năm, thường từ mùng 6 đến mùng 10 tháng Giêng — bày lễ trước cửa hàng, khấn xong mới mở cửa đón khách đầu tiên
Mùng 1 — Gia tiên
Sáng mùng 1 âm lịch hàng tháng, khấn tại bàn thờ gia tiên — đọc sau bài khấn thần linh
Ngày giỗ thường
Ngày chính giỗ hàng năm (từ năm thứ ba sau khi mất trở đi), khấn tại bàn thờ gia tiên
Ngày rằm — Gia tiên
Ngày 15 âm lịch hàng tháng, khấn tại bàn thờ gia tiên — đọc sau bài khấn thần linh
Gieo quẻ Kinh Dịch
Trước việc trọng còn phân vân? Gieo sáu đồng xu, nhận lời quẻ gợi mở cho quyết định.
Tứ Trụ – Bát Tự
Lập lá số từ giờ sinh để hiểu mệnh cục, chọn thời điểm hợp riêng cho mình.