Văn khấn chúng sinh rằm tháng 7 — cúng cô hồn ngoài trời

Ý nghĩa của lễ

Cúng chúng sinh — dân gian gọi là cúng cô hồn — là lễ bố thí cho những vong linh không nơi nương tựa, không người thờ cúng, nhân ngày xá tội vong nhân khi âm cung mở cửa. Đây là nét nhân văn sâu sắc của người Việt: ngày báo hiếu tổ tiên cũng là ngày mở lòng thương đến những linh hồn phiêu bạt "không mả, không mồ bốn phương".

Lễ chúng sinh luôn đặt NGOÀI TRỜI — trước cửa nhà, ngoài sân, ngoài ngõ — tuyệt đối không bày trong nhà, vì dân gian quan niệm mời cô hồn vào nhà thì khó tiễn đi. Bài khấn chúng sinh cổ truyền viết bằng văn vần dễ đọc, dễ thuộc, được chép trong các bản văn khấn Nôm xưa.

Sắm lễ

• Cháo trắng loãng (12 chén nhỏ hoặc múc ra lá đa) — lễ vật đặc trưng nhất
• Gạo, muối (một đĩa, cúng xong rắc ra sân, ra đường)
• Bỏng ngô, bỏng gạo, khoai lang, ngô sắn luộc
• Bánh kẹo, bim bim
• Hoa quả
• Quần áo chúng sinh nhiều màu, tiền vàng mã
• 12 cục đường thẻ, mía chặt khúc (tùy vùng)
• 3 chén nước, hương, nến

Lưu ý khi hành lễ

• Cúng ngoài trời, trước cửa nhà, vào chiều tối (thường ngày 14 hoặc 15 tháng Bảy âm lịch); không bày lễ cô hồn trong nhà.
• Cúng xong rắc gạo muối ra sân, ra đường (đứng trong nhà rắc ra ngoài); đồ mã hóa tại chỗ. Hóa vàng cẩn thận nơi thoáng, xa vật dễ cháy, có nước dập sẵn — an toàn trước, lệ tục sau.
• Mâm cô hồn thiên về đồ chay, cháo loãng, bỏng, kẹo — dân gian quan niệm cúng đồ mặn dễ khơi "tham sân si". Trẻ nhỏ giật cô hồn (ở miền Nam) là tục vui, đồ cúng xong cho trẻ lộc là điều lành.
• Nhà không tiện cúng tại gia có thể gửi lễ lên chùa làm lễ mông sơn thí thực, vừa đúng pháp vừa thong thả.

Nội dung mang tính tham khảo văn hóa — văn khấn cổ truyền có dị bản theo vùng miền, quan trọng nhất vẫn là sự thành tâm.