Văn khấn lễ tạ đất (tạ Thổ Công, Thổ Địa)

Ý nghĩa của lễ

Lễ tạ đất là lễ tạ ơn các vị thần cai quản đất đai — Thổ Công, Thổ Địa, Long mạch — đã che chở cho gia đình an cư suốt một năm hoặc suốt quá trình xây cất. Người Việt tin "an cư" là gốc của "lạc nghiệp", mà an cư được là nhờ đất lành, thần linh bản xứ phù trì — nên cuối năm có lễ tạ, như một lời cảm ơn trọn nghĩa.

Thời điểm tạ đất phổ biến nhất là dịp cuối năm âm lịch (sau rằm tháng Chạp, trước lễ ông Công ông Táo); ngoài ra còn tạ đất sau khi hoàn thành nhà mới, sau một năm làm ăn trên đất mới. Đây là bài khấn kết thúc bằng hai chữ "Cẩn cáo" — lời thưa trình trang trọng theo lối văn tế cổ.

Sắm lễ

• Hương, đèn nến (hoặc cặp nến đỏ)
• Trầu cau, rượu trắng
• Hoa tươi (10 bông chia hai bình hai bên, theo lệ một số vùng)
• Mâm ngũ quả
• Xôi, gà luộc hoặc chân giò luộc
• Gạo, muối, nước
• Bộ mã tạ đất: ngựa giấy năm màu, quần áo mũ thần linh, tiền vàng (tùy tâm, tùy vùng)

Lưu ý khi hành lễ

• Tạ đất cuối năm làm sau rằm tháng Chạp, xong trước lễ ông Công ông Táo (23 tháng Chạp) là đẹp nhất; chọn ngày lành bằng công cụ xem ngày của trang.
• Lễ có thể làm tại bàn thờ trong nhà (nhà phố, chung cư) hoặc bày ngoài sân, ngoài trời với nhà có sân vườn rộng.
• Bộ mã ngựa giấy năm màu là lệ từng vùng, không bắt buộc — lễ bạc lòng thành vẫn là gốc; hóa vàng nơi an toàn, tránh gió to.

Nội dung mang tính tham khảo văn hóa — văn khấn cổ truyền có dị bản theo vùng miền, quan trọng nhất vẫn là sự thành tâm.